Parafia Jazłowiec


Jazłowiec (mapa)

g-0049„Jazłowiec  miasto cyrkułu czortkowskiego nad rzeką Strypą1  przy ujściu w nią rzeki Olchowiec, a którą Sarnicki Hnirolą zowie. Miejsce pamiętne iż było niegdyś znakomitego Jazłowieckich domu gniazdem i siedliskiem, iż było twierdzą obronną murami i zamek, który Mikołaj wojewoda podolski na początku wieku XVI wystawił 2, a Koniecpolski wojewoda Sandomirski umocnił i utrzymywał, sejm mu przeto r. 1658 myto pozwolił. Dziś tylko rozwaliny jego pozostały, które smutny widok sprawują i przypominają zdarzenie (bajkę jak to już  udowodniłem) że w studni zamku, ostatni z domu Jazłowieckich potomek, gdy się głębokości jej przypatrywał utonął, lubo Niesiecki pisze, iż ostatni był Hieronim wojewoda podolski, który roku 1607 swoją śmiercią zeszedł. Przy zwaliskach tego zamku stoi teraz dom skromny, do zmiany czasów stosowniejszy.3 Widok zamku jazłowieckiego jest w kamieniu ryty r. 1825. Przy zwrocie gościńca, daje się widzieć poniżej kotlina, wpośród której na podniesionem miejscu, leżą cząstki rozwalonego mocą casu kościoła, słupy odrzucone, sklepienia i ściany, na nich jeszcze widzieć można w języku ormiańskim napisy, które świadczą, iż ten kościół do Ormian należał, a mógł być przez Tatarów zburzony.Obok tych zwalisk rozrzucone chaty, sączące się doliną wody ze Strypy smutne wrażenie na widzu ciekawym czynią.5 Stara bardzo Ormian osada jest w Jazłowcu. Podług podania i wniosków około roku 1250 Ormianie z Krymu przybyli tu osiedli, niegdyś tu nawet biskupa swego mieli, dotąd ich tu kościół parafialny znajduje się.6 Są tu cerkwie, kościoły łacińskie, parafia zawierająca wsi 20, dusz 2900 obrz. łac. Był tu i klasztor Dominikanów, który Jazłowiecki Mikołaj starosta śniatyński r. 1595 wystawił i dwie wsie im nadał.7 Roku 1648 Jazłowiec oblężenie Kozaków Chmielnickiego wytrzymał i przypuszczony szturm odparł. Lecz roku 1678 chociaż miał dostateczną obronę, gdy się Turcy zbliżyli, zaraz się im haniebnie poddal. Wtedy nieprzyjaciel mury zburzył i mieszkańców w niewolę do Multan zaprzedał. Dziedzictwo włości należało do xiążąt Lubomirskich, nabyte od xsiążąt Poniatowskich, a przez zamiane ustąpione Potockim. Teraz dziedziczy Wiktor Baron Błażowski. Włość od dawna żyznością ziemi, obfitością urodzajów, stadami wybornych koni, handlem bydła, skór, łojów i t.p. słynie” 1

Czytaj więcej...

Parafia Gostyczyna

Gostyczyna (mapa)

Wieś położona w Wielkopolsce południowej na stokach doliny strumyka Głogówka (potocznie Lipówka). Pierwsze wzmianki o tej miejscowości pochodzą z roku 1294 i 1319 dotyczą one kościoła parafialnego i Wacława z rodu Zarembów, do których należała Gostyczyna. 

Parafia

Parafia GostyczynaParafia wzmiankowana w 1294 roku. Powstała prawdopodobnie jeszcze przed 1200 rokiem. Obecny kościół murowany wzniesiony zapewne w XVI/XVII wieku. Konsekrowany w 1638 roku pod wezwaniem św.Mikołaja. Już w 1520 roku stary kościół był pod wezwaniem św. Mikołaja. Około 1640 roku dobudowana od północy kaplica św.Jana Nepomucena dzięki fundacji ówczesnych dziedziców wsi, Szołdrskich. Kościół przebudowany w XVII wieku, a rozbudowany w 1767. Odnowiony w 1950 i 1968 roku, pozbawiony niemal cech zabytkowych. Orientowany, murowany, otynkowany. Jednonawowy, prezbiterium prostokątne, węższe od nawy. Przy nim od północy zakrystia. Przy nawie od północy kaplica, od południa kruchta, nad którą kaplica otwarta do nawy. Na kalenicy barokowa wieżyczka z dachem namiotowym na sygnaturkę. Na belce tęczowej krucyfiks barokowy.

Czytaj więcej...

Parafia Pogrzybów

Pogrzybów (mapa)

Wieś dominalna i parafia należą do grona najstarszych miejscowości Regionu Ostrowskiego. Swoimi początkami wieś i parafia sięgają na pewno pierwszych lat XIII wieku. Miejscowość Pogrzybów ,,Gribovo'' wspomina już z 1213 r. dokument fundacyjny Księcia Wielkopolskiego Władysława Odonica i Rycerza Wierzbięty dla Klasztoru Cystersek w Ołoboku

"Wieś Pogrzybów była przez dwa blisko wieki w ręku wygasłej dziś rodziny Karnkowskich, herbu Junosza, z której sławny Stanisław Karnkowski, arcybiskup gnieźnieński, pochodził. Kto i kiedy w tej wsi kościół parochialny założył, nie wiadomo, iśtnął on atoli juź w początkach 16. wieku i był od samych pierwiastków z drzewa stawiany. Wizyta Gnińskiego z r. 1684 tak go opisuje: » Kościół parochialny w Pogrzybowie jest drewniany, wymalowany, (pieta) w dobrym stanie, pod tytułem ś. Katarzyny panny i męczenniczki, kolacyi dziedzica wsi JW. Adama Karnkowskiego, kasztelanica rogozińskiego.« — Dzisiejszy kościół w Pogrzybowie postawiony w r. 1806, nie zawiera w sobie żadnych zgoła pomników z wieków upłynionych. W dawniejszym były groby i wizerunki Karnkowskich. Bractwo szkaplerza zaprowadzono w nim 1775 roku. — Księgi kościelne w Pogrzybowie zaczynają się od r. 1679." 1

 
Józef Łukaszewicz Poznań 1859

Kościół parafialny

Parafia PogrzybowMurowany kościół Karnkowskich – ufundował go Rafał Karnkowski, dziedzic Dominium w Pogrzybowie. Został wybudowany w latach 1806 – 1809. Architektem i budowniczym był Teodor Sulkowski z Raszkowa. Świątynia jest budowlą jednonawową na podstawie prostokąta orientowaną na zachód z okazałą fasadą wschodnią, składającą się z dwóch części. Na fasadzie umieszczono nad bramą wejściową do kościoła tablicę erekcyjną. Fasada składa się z trzech kondygnacji; pierwsza – ozdobiona jest trzema płaskorzeźbami w kształcie medalionów św. Piotra i Pawła i płaskorzeźbą symboli papieskich; druga – ozdobiona jest dwoma rzeźbami drugorzędnych patronów kościoła „świętych Walentego i Antoniego Padewskiego"; trzecia- rzeźbą kamiennego krucyfiksu. Na szczycie fasady znajduje się kamienna figura św. Katarzyny z Aleksandrii patronki kościoła z mieczem i kołem młyńskim. Na południowej stronie nawy nad wejściem do byłej krypty grobowej znajduje się pięć tablic grobowych. Świątynia konsekrowana -1865 r.- sufragan poznański Bp. Franciszek Stefanowicz.2

Czytaj więcej...